Jak wybrać ubezpieczenie, które obejmuje powódź?

Powodzie są zjawiskiem hydrologicznym, które prowadzi do ogromnych szkód. W krótkim czasie potrafią zniszczyć dorobek całego życia. W 1997 roku doszło w Polsce do tzw. powodzi tysiąclecia. Po tym czasie wprowadzono wiele zabezpieczeń antypowodziowych, ale i tak w dalszym ciągu takie zdarzenia mają miejsce. Aby najlepiej się przed nimi zabezpieczyć, wykup ubezpieczenie, które obejmuje powódź. Na co warto zwrócić uwagę?

Ubezpieczenie od powodzi – najważniejsze informacje

• Standardowa polisa zazwyczaj nie obejmuje ryzyka powodzi. Ochronę uzyskasz dopiero po wykupieniu rozszerzenia.
• Normą w przypadku polisy powodziowej jest karencja, która wynosi 14-30 dni.
• Przy ustalaniu składki na ubezpieczenie od powodzi ubezpieczyciele biorą pod uwagę lokalizację nieruchomości. Jeśli znajduje się w okolicy zagrożonej powodzią, cena będzie wyższa.
• Jeśli ubezpieczyciel oceni, że ponosi zbyt wysokie ryzyko, może odmówić objęcia nieruchomości ochroną.

Kosztowne konsekwencje powodzi w Polsce

Wspomniana powódź tysiąclecia z 1997 roku była jednym z najtrudniejszych momentów w ostatnich dziesięcioleciach w naszym kraju. W Polsce żywioł doprowadził do śmierci 56 osób, a łączne koszty szkód na obszarach zalewowych (również Niemcy i Czechy) ustalono na 4,5 miliarda dolarów.

W 2024 roku doszło do innej dużej powodzi. Tym razem liczba osób śmiertelnych wyniosła 9. Poszkodowanych było blisko 240 tys., a zalanych zostało ponad 20 tys. obiektów. Wśród nich ponad 800 to budynki o szczególnym znaczeniu społecznym, takie jak: szkoły, przedszkola, żłobki i urzędy. Straty w infrastrukturze jednostek samorządu terytorialnego ustalono na:

• 508 954 273 zł – w województwie opolskim.
• 5 703 140 745,33 zł – w dolnośląskim.

Uszkodzono lub zalano ponad 140 mostów. Szacunkowy koszt naprawy infrastruktury kolejowej wynosił blisko miliard złotych. Do tej powodzi doszło w wyniku ekstremalnie intensywnych opadów deszczu w połączeniu z niedostosowaną do takich warunków infrastrukturą. W niektórych miejscach w kilka dni suma opadów wyniosła 400 mm, czyli więcej niż średnia roczna wartość dla wielu obszarów kraju. Dla każdego, kto mieszka w obszarze zagrożonym powodzią, kluczowe powinno być posiadanie ubezpieczenia nieruchomości, które obejmuje takie ryzyko.

Czy każde ubezpieczenie domu obejmuje powódź?

Tak, każda polisa daje możliwość objęcia ochroną od ryzyka powodzi, ale przeważnie podstawowy wariant tego nie obejmuje. Uzyskasz to dopiero po zawarciu umowy dodatkowej.

Wiesz, co to jest powódź, ale kluczowe znaczenie ma definicja, znajdująca się w ogólnych warunkach ubezpieczenia (OWU).

Według PZU jest to zalanie terenów wskutek:

a) podniesienia się poziomu wody w korytach wód płynących lub stojących,

b) spływu wód po zboczach lub stokach na terenach górskich lub falistych,

c) podniesienia się poziomu morskich wód przybrzeżnych (cofka),

d) deszczu o współczynniku wydajności co najmniej 4 ustalonym przez IMGW.

W przypadku braku możliwości uzyskania opinii IMGW wystąpienie deszczu o współczynniku wydajności co najmniej 4 stwierdza się na podstawie stanu faktycznego i rozmiaru szkód w miejscu ich wystąpienia lub w bezpośrednim sąsiedztwie.

Nieco inną definicję przyjęła firma UNIQA. Według niej powódź to zdarzenie, które polega na czasowym pokryciu się wodą terenu spowodowane czynnikami:

a) klimatycznymi, np. intensywnymi opadami deszczu lub śniegu, nagłym ociepleniem, sztormem i podniesieniem się poziomu morskich wód przybrzeżnych,

b) innymi niezależnymi od klimatu, tj. zatorami lodowymi, osuwiskami spiętrzającymi wodę, uszkodzeniami obwałowania, uszkodzeniami zapory, ukształtowaniem terenu.

Pamiętaj, że powódź nie jest tym samym co zalanie. Oba terminy mają inne definicje w OWU. Wiążą się z działaniem wody, ale zalanie wynika z pęknięcia rury, cofnięcia się wody z kanalizacji, awarii instalacji wodno-kanalizacyjnej, ale również opadów deszczu, jednak nie takich, o których mowa w definicji powodzi.

Co obejmuje ochrona w ubezpieczeniu nieruchomości od powodzi?

Możliwe, że już podstawowy wariant polisy obejmuje ryzyko powodzi, ale zazwyczaj działa wyłącznie w przypadku murów i elementów stałych. Tymczasem warto, aby obowiązywała również w przypadku wyposażenia. Wtedy zazwyczaj musisz zawrzeć umowę dodatkową. Dzięki temu polisa obejmie sprzęt RTV i AGD, meble, ubrania i inne rzeczy, które znajdują się w nieruchomości objętej ochroną.

Ubezpieczenie od powodzi może również obejmować: dom w budowie, domek letniskowy, rośliny ozdobne, nagrobek, drzewa i krzewy, dzieła sztuki czy przenośny sprzęt elektroniczny. Sprawdź warunki polisy w danym towarzystwie. Przeważnie zakres nieco się różni.

Ryzyko wystąpienia powodzi – jak ubezpieczyciel ocenia ryzyko?

Czynnikiem, który wpływa na składkę na polisę, jest ryzyko ponoszone przez ubezpieczyciela. Towarzystwa biorą pod uwagę, gdzie znajduje się Twoja nieruchomość. Jeśli jest położona na terenach zalewowych albo w miejscu, które dotąd często ulegało podtopieniom, prawdopodobnie ubezpieczyciel zaproponuje wysoką składkę, a nawet może odmówić objęcia ubezpieczeniem.

Tylko jak ubezpieczyciel ustala takie ryzyko? Na podstawie własnych systemów stref powodziowych. Na przykład UNIQA wylicza składkę z tytułu rozszerzenia ubezpieczenia o ryzyko powodzi, mając własne strefy powodziowe opracowane przez Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej na podstawie map zagrożenia i ryzyka powodziowego. Uwzględniane są powodzie historyczne oraz te, które mogą wystąpić w przyszłości. Chodzi o takie, których prawdopodobieństwo jest niskie (raz na 500 lat), średnie (raz na 100 lat) i wysokie (raz na 10 lat). UNIQA dzieli lokalizacje na strefy:

• I – znikome zagrożenie,
• II – małe prawdopodobieństwo wystąpienia,
• III – zagrożenie wystąpienia ryzyka powodzi,
• IV – szczególne zagrożenie wystąpienia powodzi.

Im większe zagrożenie, tym wyższy koszt polisy. Już wybierając miejsce, w którym chcesz budować lub kupić dom, koniecznie dowiedz się, czy to lokalizacja zagrożona powodziami. Chodzi nie tylko o cenę ubezpieczenia, ale przede wszystkim Twoje bezpieczeństwo w przyszłości.

Jak sprawdzić, czy dana lokalizacja jest zagrożona powodzią?

Zrobisz to, korzystając ze strony mapy.isok.gov.pl. Po załadowaniu witryny pojawi się okno z wyborem map. Tam możesz kliknąć, jakie mają się wyświetlać elementy. Wybierz:

• Miejscowości
• Skorowidz MZP i MRP

Mapy Zagrożenia Powodziowego (MZP) pokazują obszary potencjalnie zalewane przy różnych prawdopodobieństwach powodzi. Mapy Ryzyka Powodziowego (MRP) – prezentują skutki powodzi (np. liczba ludności, infrastruktura na terenach zagrożonych).

Jeśli zamierzasz kupić dom w lokalizacji, której nie znasz, porozmawiaj z mieszkańcami. Dowiesz się, czy występowały tutaj powodzie lub nawet niewielkie zalania. Miejsca najbardziej zagrożone znajdują się w dolinach dużych rzek, głównie Odry, Wisły i ich dopływów. Poza tym wysokim ryzykiem charakteryzują się górskie i podgórskie obszary Polski południowej – Beskid Niski, Bieszczady, Karpaty Zachodnie i Pogórze Karpackie

Karencja w polisie powodziowej

Standardem na rynku ubezpieczeń jest stosowanie karencji w przypadku ryzyka powodzi. Oznacza to, że polisa nie obejmuje zdarzeń, do których dojdzie natychmiast po zawarciu umowy. U prawie wszystkich ubezpieczycieli karencja wynosi 30 dni. Wyjątkami są Wiener i Inter Polska, gdzie wynosi 14 dni.

Karencja jest dla ubezpieczycieli zabezpieczeniem sytuacjami, kiedy właściciele nieruchomości decydują się na ubezpieczenie dopiero w momencie, kiedy dowiedzą o dużym zagrożeniu wystąpienia powodzi w najbliższych dniach. Dlatego nie czekaj z wykupieniem ochrony. Pamiętaj, że powódź jest jednym z wielu ryzyk, które zagrażają Twojej nieruchomości.

Jak wybrać ubezpieczenie od powodzi?

Aby wybrać odpowiednią ochronę, zwróć uwagę na następujące kwestie:

• Zakres – być może już w ramach podstawowej oferty ubezpieczyciel obejmuje powódź, ale możliwe, że polisa dotyczy tylko murów i elementów stałych. Nie otrzymasz natomiast odszkodowania z tytułu uszkodzonych ruchomości.
• Ile wynosi karencja – to standard w takich umowach. Zazwyczaj przez 30 dni od jej zawarcia ubezpieczyciel nie bierze na siebie odpowiedzialności za szkody.
• Jakie są wyłączenia odpowiedzialności – w OWU możesz znaleźć specyficzne zapisy. Przykładowo, firma Wiener nie obejmowała ochroną przedmiotów w pomieszczeniach przynależnych, które przechowywane są niżej niż 14 cm nad podłogą, znajdującą się poniżej poziomu gruntu.
• Cena – jeśli nieruchomość znajduje się na terenie zagrożonym powodzią, składka będzie wyższa. Koniecznie porównaj różne oferty, gdyż różnice mogą być duże.

Nie odkładaj na później zakupu rozszerzenia, które obejmuje powódź. Najlepiej kup je od razu wraz ze standardowym ubezpieczeniem nieruchomości.

Przykładowe odszkodowania z tytułu powodzi

Polska Izba Ubezpieczeń publikuje szczegóły dotyczące wysokości odszkodowań wypłacanych przez towarzystwa. W III kwartale 2024 roku raport zdominowały zdarzenia wynikające z powodzi. Poniższa tabela pokazuje, do jakich doszło oraz ile wynosiły składka i odszkodowanie. W każdym z tych przypadków była to wypłata z ubezpieczenia nieruchomości.

Wszyscy poszkodowani uniknęli dzięki polisie ogromnych kosztów. Nie dopuść do sytuacji, która zmusi Cię do poniesienia tych wydatków z własnej kieszeni.

FAQ

1. Ile kosztuje ubezpieczenie od powodzi?

Składkę wylicza się indywidualnie. Dodatkowa umowa do ubezpieczenia domu może kosztować już od 200 zł do nawet wielokrotnie więcej.

• Kto wypłaca odszkodowania powodzianom?

Robi to ubezpieczyciel. Zazwyczaj, kiedy dochodzi do powodzi, w której jest wielu poszkodowanych, pomoc jest również zapewniana przez rząd.

• Ile odszkodowania za powódź?

Wypłacona kwota zależy od wartości szkód i sumy ubezpieczenia.